Home LỐI SỐNG Kinh nghiệm sống Nghệ thuật đối nhân xử thế của người xưa

Nghệ thuật đối nhân xử thế của người xưa

0
Nghệ thuật đối nhân xử thế của người xưa
Văn Công nước Tần đem quân đánh Vệ

Cuộc sống là vô vàn những câu chuyện thú vị. Trong đó có những câu chuyện ẩn giấu những bài học, những triết lý cuộc sống giúp bạn sống tốt và ý nghĩa hơn. Khám phá ngay 3 câu chuyện cưc tâm đắc về cách đối nhân xử thế của người xưa. Những quan niệm này vẫn đúng từ xưa cho đến nay.

Nhân đức của người làm vua – Nghệ thuật đối nhân xử thế

Vua Huệ Vương nước Nguỵ hỏi Thập Bì rằng:

– Ngươi nghe người ta cho quả nhân là thế nào?

Thập Bì thưa:

– Thần nghe người ta cho nhà vua là nhân từ và hay gia ơn lắm.

Vua vui mừng hớn hở nói rằng: “Như thế thì cái công đức của quả nhân được đến thế nào?”.

Thập Bì nói: “Cái công đức ấy rồi đến mất nước”.

Vua ngạc nhiên hỏi: “Nhân từ và hay gia ơn là làm việc thiện mà làm việc thiện đến nỗi mất nước là nghĩa thế nào”.

Thập Bì thưa: “Vua mà nhân từ, thì không nỡ trừng phạt; vua hay gia ơn thì chỉ thích ban thưởng. Tính đã bất nhẫn thì kẻ có tội cũng không trị; tính hay ban ơn thì kẻ vô công cũng được thưởng thì mất nước cũng không có gì là lạ”.

đối nhân xử thế
Thập Bì nói chuyện với Huệ Vương

Bài học rút ra

Nhân đức vốn là một đức tính tốt đẹp mà con người cần phải có. Tuy vậy, cũng có nhân đức của kẻ trượng phu, cái nhân đức của người đàn bà cũng như nhân đức của vua. Với tư cách là vua của một nước, là người cai quản cũng như dẫn lối cho người dân cả nước, nhân đức của nhà vua không thể giống người thường được. Ông vua cầm quyền một nước mà nhân đức như đàn bà, thương kẻ có tội, thưởng kẻ vô công, thì giữ sao cho trong nước trị an được. Phàm các đức tính mà quá độ, là hóa ra dở cả. Cái nhân đức của nhà vua phải đi kèm theo cả sự uy nghiêm của người đứng đầu thì mới có thể dẫn dắt một đất nước được. Cho nên cứ cầm cân giữ mực thăng bằng phải chăng có lý lại có tình, có ân lại có uy thế mới là đạo trung dung được.

Dục tốc bất đạt

Văn Công nước Tấn đem quân sang đánh nước Vệ. Giữa đường gặp một ông lão đang bừa ruộng, cứ ngẩng mặt lên trời cười khanh khách mãi. Văn Công cho đòi lại hỏi: “Ngươi cười cái gì thế?”.

Ông lão thưa rằng: “Tôi cười người láng giềng nhà tôi. Anh ta đưa vợ đi chơi nhà bà con. Giữa đường gặp người con gái hái dâu, anh ta thích quá, lén vợ rẽ xuống ruộng dâu nói chuyện với người con gái. Một chốc ngoảnh lên xem vợ đi đến đâu thì thấy một chàng đang vẫy vợ anh ta đi. Ấy câu chuyện chỉ có thế, tôi nghĩ mà tôi không nhịn cười được”.

Văn Công nghe nói, tỉnh ngộ kéo quân về. Về chưa đến nơi, thì đã thấy báo có giặc ngoài vào xâm phạm trên mạn bắc trong nước

Văn Công nước Tần đem quân đánh Vệ

Bài học rút ra

Bất cứ khi nào làm việc, cần phải có sự chuẩn bị kỹ càng. Phàm cái gì mình thích, tất người ta cũng thích. “Dục tốc bất đạt” – không nên vì dục vọng của bản thân mà vội vàng hành sự, chẳng những không lấy được gì của người ta, mà đôi khi thứ của mình cũng sẽ bị rơi vào tay người khác. Việc nước cũng vậy, hậu phương có vững chắc, thì mới thể đi đánh nước khác. Trước khi đánh người phải biết giữ mình.

Nghệ thuật dùng người – Đối nhân xử thế với người dưới

Vũ Hầu nước Ngụy cùng với quần thần bàn việc, việc gì vua bàn cũng phải, quần thần khôn ai giỏi bằng.

Lúc lui chầu, Ngụy Hầu ra dáng hớn hở lắm. Ngô Khởi (1) bèn tiến lên nói:

– Cận thần đã ai đem câu chuyện Sở Trang Vương nói cho nhà vua nghe chưa? Vũ Hầu hỏi:

– Câu chuyện Sở Trang Vương thế nào?

Ngô Khởi thưa:

– Khi Sở Trang Vương mà bàn việc phải hơn quần thần, thì lúc lui chầu lo lắm. Có người hỏi: “Sao vua lại lo?” – Sở Trang Vương nói: ”Ta bàn việc mà quần thần không bằng được ta, cho nên ta lo. Cổ nhân có câu: ”Các vua chư hầu ai có thầy giỏi, thì làm được vương; ai có bạn giỏi thì làm được bá; ai có người quyết đoán cho mọi việc ngờ vực, thì còn nước; ai bàn việc không còn ai bằng mình, thì mất nước”. Ta nghĩ ngu như ta mà quần thần cũng không ai bằng thì nước ta có nhẽ mất mất. Bởi thế ta lo…”

Ấy cũng một việc giống nhau. Sở Trang Vương thì lo mà nhà vua thì mừng. Vũ Hầu nghe nói áy náy vái tạ và nói rằng:

– Giời sai nhà thầy đến bảo cái lỗi cho ta.

Nghệ thuật dùng người dưới

Bài học rút ra

Người đứng đầu cai quản một đất nước đương nhiên là một người có tố chất, tài giỏi hơn người. Người giỏi là người có thể sử dụng người dưới mình để mọi chuyện trở nên trơn tru, năng suất hơn. Nhà vua khi đã dùng quần thần, là mong muốn cậy quần thần, còn nhiều khi giúp đỡ được mình. Nếu mà quần thần không ai giỏi hơn mình cả, một là kiểu vô tích sự, hai là bọn a dua không chính kiến, với một triều đình như vậy ai mà chẳng nên lo lắng. Đã hay rằng người ta ở đời phải cầu ở mình hơn nhờ ở người, nhưng lắm lúc cũng cần những người phù tá giỏi để đỡ đần những phiền muộn. Những bậc vua chúa cần phải có thầy giỏi, tôi hay là vì cái lẽ ấy.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here